Τι είναι το Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο;
Μια Σύντομη Εισαγωγή
Το ινστιτούτο είναι ένα εκπαιδευτικό σύστημα που έχει ως κεντρικό άξονα την ηθική και κοινωνική μεταμόρφωση του ατόμου και της κοινωνίας. Εφαρμόζεται διεθνώς και λειτουργεί πρωτίστως σε τοπικό επίπεδο, για παράδειγμα σε γειτονιές και χωριά, μεταμορφώνοντας σταδιακά τις ζωές των ανθρώπων και χτίζοντας παλλόμενες κοινότητες.
Τα προγράμματα του ινστιτούτου έχουν έναν κοινωνικοεκπαιδευτικό χαρακτήρα δια βίου μάθησης. Αυτό το πετυχαίνουν ενισχύοντας συνεκτικά τις επιστημονικές, κοινωνικές και ηθικές δομές των συμμετεχόντων στα προγράμματα, μέσα από τα εξής «εργαλεία»: τη διαβούλευση (ως κύρια πλατφόρμα επικοινωνίας), τις τέχνες (ως ένα κύριο μέσο στοχασμού και έκφρασης πάνω σε έννοιες) και τις κοινωνικές δράσεις (ως ένα μέσο πρακτικής αλλαγής της κοινωνίας).
Ιστορικά, το εκπαιδευτικό ινστιτούτο αναπτύχθηκε τη δεκαετία του ’70 στη Κολομβία. Η εθνική Μπαχάι κοινότητα της χώρας στήριξε τις προσπάθειες ντόπιων πολιτών να συμβάλλουν στη βελτίωση των ζωών τους και τη κοινωνία τους—εν ολίγοις, να γίνουν πρωταγωνιστές κοινωνικής αλλαγής. Μέσω συνεχούς διαβούλευσης, προσπαθειών και ανάλυσης των προσπαθειών τους για δεκαετίες, αναπτύχθηκε μια σειρά μαθημάτων, τα οποία είναι γνωστά ως «μαθήματα του ινστιτούτου». Μέσα στις επόμενες δεκαετίες, τα υλικά αυτά έχουν αξιοποιηθεί από λαούς σε όλο το πλανήτη. Μια κινητήρια δύναμη, λοιπόν, του εκπαιδευτικού ινστιτούτου, είναι ότι ως εκπαιδευτικό σύστημα ανήκει πρωτίστως στην κοινωνία, καθώς είναι οι συσσωρευμένες εμπειρίες των ίδιων των πολιτών του πλανήτη, που καθορίζουν τη τελική μορφή των υλικών. Ως εκ τούτου, τα προγράμματα παίρνουν διαφορετική μορφή από τόπο σε τόπο, σύμφωνα με τις ανάγκες και προτιμήσεις των πολιτών.
Το ινστιτούτο αποτελεί ένα ενιαίο εκπαιδευτικό σύστημα που απαρτίζεται από τρία εκπαιδευτικά στάδια, ως εξής:
Πρόγραμμα παιδιών, ηλικιών 5-11
Πρόγραμμα εφήβων, ηλικιών 11-15
Πρόγραμμα νέων και ενηλίκων, ηλικιών 15+
Μια κινητήρια δύναμη του εκπαιδευτικού ινστιτούτου είναι ότι ως εκπαιδευτικό σύστημα ανήκει πρωτίστως στην κοινωνία. Δηλαδή, οι συντονιστές και εκπαιδευτές των προγραμμάτων δεν είναι επαγγελματίες. Κάθε πολίτης που συμμετέχει στα μαθήματα της ακολουθίας για νέους και ενήλικες, μπορεί να συνδράμει ως «δάσκαλος» για το πρόγραμμα παιδιών ή «εμψυχωτής» για το πρόγραμμα εφήβων. Συχνά, η κοινωνικές ομάδες που συνεισφέρουν πιο ενεργά ως δάσκαλοι και εμψυχωτές είναι οι νέοι και οι μητέρες.
Μερικές Θεμελιώδεις Παιδαγωγικές Αρχές του Ινστιτούτου
Όπως κάθε εκπαιδευτικό σύστημα, βασίζεται σε θεμελιώδεις παιδαγωγικές αρχές, μεθοδολογία, κεντρικές έννοιες και δομές που βοηθάνε να επιτεύξει το σκοπό του, όπως τα εξής:
Η ακολουθία των μαθημάτων έχει σκοπό να βοηθήσει τους συμμετέχοντες να βαδίσουν σε ένα μονοπάτι ανιδιοτελούς κοινωνικής προσφοράς προς τον συνάνθρωπό τους.
Βαδίζουμε σε αυτό το μονοπάτι ωθούμενοι από ένα διττό αίσθημα σκοπού – από τη μία να συμβάλλουμε στη προσωπική μας ανάπτυξη, και ταυτόχρονα να συμβάλλουμε στη συλλογική μεταμόρφωση της κοινωνίας. Οι πράξεις ανιδιοτελούς προσφοράς που ενθαρρύνουν τα μαθήματα του ινστιτούτου επιδιώκουν να υλοποιήσουν αυτό το διττό σκοπό.
Μια άλλη θεμελιώδης αρχή είναι οι σχέσεις που χτίζει ανάμεσα σε γενιές πολιτών. Μέσα από το ινστιτούτο, κάθε πολίτης μια κοινωνίας, από παιδιά έως ενήλικες, μαθαίνουν πώς να στηρίζουν ο ένας τον άλλον, πώς να συνεργάζονται, και πώς να μαθαίνουν μαζί, βελτιώνοντας έτσι τις ζωές τους και τη κοινωνία τους. Με άλλα λόγια, το εκπαιδευτικό ινστιτούτο φαίνεται να χτίζει ανθρώπινες σχέσεις που αποτελούν θεμέλια μιας ευημερούσας κοινωνίας.
Τα προγράμματα είναι ανοιχτά προς όλους και εθελοντικής φύσεως—δηλαδή είναι δωρεάν και κάθε πολίτης μπορεί να τα διοργανώσει. Οι συμμετέχοντες και διοργανωτές των προγραμμάτων καθορίζουν μαζί τη συχνότητα τους. Συνήθως συνιστάται μια εβδομαδιαία τακτικότητα. Ταυτόχρονα πραγματοποιούνται κατασκηνώσεις, συνήθως μέσα στις σχολικές διακοπές, που επιτρέπουν στους συμμετέχοντες να ζήσουν ένα ευρύτερο συλλογικό πλαίσιο των προγραμμάτων. Αυτές οι συλλογικές στιγμές έχουν μια βαθιά μεταμορφωτική επιρροή στους συμμετέχοντες, και συχνά τους εμπνέουν να κινητοποιηθούν συλλογικά για να εξυπηρετήσουν ανάγκες στον κοινωνικό τους περίγυρο.
Σταδιακή Επισημοποίηση του Ινστιτούτου στην Ευρύτερη Κοινωνία
Η σταδιακή ανάπτυξη του ινστιτούτου το οδηγεί σε διάφορα επίπεδα επισημοποίησηςμιας εκπαιδευτικής οργάνωσης. Ένα απλό παράδειγμα στο εύρος της χώρας αποτελούν οι σποραδικές συνεργασίες ανάμεσα σε ντόπιους κατοίκους με ντόπιες οργανώσεις οι αρχές. Ο καρπός αυτών των συνεργασιών συχνά αποτελούν κοινωνικές δράσεις (όπως η εξοραισμός τοίχων σε πόλεις, η δενδροφύτευση κτλ.) ή τοπικές ημερήσιες κατασκηνώσεις για μαθητές δημοτικού και γυμνασίου, ιδίως κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών. Επιπρόσθετα, μέχρι στιγμής εντός της Αττικής υπάρχουν δύο εκπαιδευτικά κέντρα του ινστιτούτου (ένα στην Αθήνα και ένα στο Γαλάτσι) όπου οι πολίτες μπορούν να τα αξιοποιήσουν για να πραγματοποιήσουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα. Ταυτόχρονα, πολύ από τους συμμετέχοντες εκφράζουν ότι το κύριο αντίκτυπο των προγραμμάτων το βιώνουν στη προσωπική τους ζωή (στα σπίτια τους, με συγγενείς, με γείτονες, με γνωστούς και φίλους) επιτρέποντας τα προγράμματα αυτά να μεταμορφώσουν τις ζωές τους σε καθημερινή βάση.